Sağlıkta Güncel Gelişmeleri ve Teknolojiyi Yakalamak Neden Önemli?

Sağlıkta Güncel Gelişmeleri ve Teknolojiyi Yakalamak Neden Önemli?

Sağlıkta Güncel Gelişmeleri ve Teknolojiyi Yakalamak Neden Önemli?

Yapılan araştırmalar sonucunda yeni yeni tedavi yöntemleri bulunan, cihazlar icat edilen ve her gün yeni bir vaka ile karşılaşılan bir alandır sağlık. Sağlık sistemi, yer aldığı toplumun sağlık düzeyini yükseltmek ve verilen sağlık hizmetinin devamlılığını sağlamayı amaçlar. Sağlık personellerinden profesörlere, öğrencilerden IT uzmanlarına kadar birçok kişi bu sistemin bir parçasıdır. Hem kaliteli hizmet sunmak hem de teknolojinin nimetlerinden yararlanarak verilen hizmete hızlı erişim sağlamak açısından teknoloji trendlerini takip etmek ve bu konuda sistemin parçası olan kişilerin güncel kalmasını sağlamak önemlidir.[1,2] Peki, nedir bu teknolojik gelişmeler?

Bulut Bilişim 

Bulut bilişim, bilgisayar hizmetlerinin kişinin bulunduğu herhangi bir yerden veya ağ erişimi olan bir cihazdan aldığı teknoloji hizmeti olarak tanımlanmaktadır. Bulut Bilişim sağlık sektöründe, hastanede bulunan cihazların bir ağ yardımı ile bulut sistemi üzerine bağlanılarak bu cihazlardan alınan test sonuçlarını kaydetmek, verileri işlemek ve dağıtmak  amaçlı kullanılmaktadır. Kaydedilen bu veriler sayesinde geniş bir veri birikimine sahip olmak ve teknolojinin gelişmesi ile gelişen donanım ve yazılım sistemleri sayesinde ise bu verilerin işlenerek daha kolay problem çözme, verilerin ve dokümantasyonların tek bir ağ üzerinden denetimin sağlamak gibi sağlık sistemine birçok yardım sağlamaktadır. Bulut bilişim teknolojisinde verimli bir şekilde faydalanabilmek için, hastanelerde ve sağlık sektörünün parçası olan diğer kurumlarda etkili bir altyapı oluşturulması gerekmektedir. Bu modelin odağında ise kişisel verilerin korunumu, sunulan sağlık hizmetinin kalitesi ve gizlilik olmalıdır. [3] 

Robotik Sistemler

CACM Nov. 2017 – Healthcare Robotics

Teknolojinin gelişmesi ile birlikte robotlara olan bakış açısı da değişmeye başladı. Robotlar artık sadece insanların kullandığı cihaz olmaktan çıkarak, onlara her türlü alanda yardım eden asistanlar haline gelmiştir. [1] Fiziksel ve bilişsel rehabilitasyonda, ameliyatlarda ve hasta kontrolü gibi birçok alanda kişilerin yardımcısı olmaya başlamıştır. Robotlar üç ana kategoride kullanılmaktadır; vücudun içinde olanlar, vücuda implante edilenler ve vücut dışında olanlar.

Vücudun içinde olanlar;

Mikro Robotlar: Vücudun içerisinde dışarıdan herhangi bağlantı olmadan gezebilen, hedef odaklı tedavi, vücuttan örnek alma veya biyopsi için kullanılan, vücut içine implante edilecek olan cihazların kontrolü ve vücutta herhangi bir sorunun olup olmadığını tespit etmeye yarayan cihazlardır. 

Küçük Borumsu Robotlar: Vücudun içini görüntülemeye yarayan, ince ve uzun boru şeklinde, baş kısmında kamera gibi görüntüleme ekipmanı bulunabilen cihazlardır. 

Vücuda implante edilenler;

Robotik protezler ve dış iskeletler: Omurilik yaralanmaları sonucu bazı fiziksel yetersizliklere sahip olan kişilerin fiziksel hareketlerine yardımcı olmak için üretilen cihazlardır. 

Vücudun dışında olanlar;

Hastaya yardımcı robotlar: Ruhsal hastalıklardan muzdarip olan hastaları kontrol etmek ve rehabilitasyon sağlamak, ayrıca beynindeki yaralanmalardan veya hareket zayıflıklarından muzdarip olan kişileri dış uyarımlar ile tedavi etmeye ve desteklemeye yarayan yardımcı robotlardır.

Doktora yardımcı robotlar: Salgın veya daha ciddi durumlarda, doktorun hasta ziyaretini minimuma indirmeye yarayan ve komut edilerek hastaların tedavisine yardımcı olan cihazlardır.[4] Ayrıca, ameliyat sürelerini kısaltan ve mikro cerrahide çığır açmış robotlar da bu sınıfa örnek verilebilir

3 Boyutlu Yazıcılar

3 boyutlu yazıcılar sağlık sektöründe son birkaç yıldır çok aktif bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır ve sektörtde geniş bir kullanım spektrumuna sahiptir. Kişiselleştirilmiş protez ve implantlar, bioprinting yöntemi ile üretilen organ ve dokular, ameliyat cihazlarının ve ekipmanlarının özelleştirilmesi, ilaç üretimi ve bu alanlarda yapılan araştırmalar gibi büyük alanlarda kullanılmaktadır. 3 boyutlu yazıcıların kişiselleştirilmiş sağlık hizmetine yaptığı katkının yanında; maliyetlerdeki etkisi, üretimdeki ve verimlilikteki artış gibi birçok konuda da sağlık hizmetine yardımcı olmuştur. [5]

Bunlar sağlık alanındaki teknolojik gelişmelerin sadece birkaçıdır. Hastalıklar için yeni bulunan ve geliştirilen tedavi yöntemleri, sağlık eğitiminde değişen trendler ve iletişim yolları da bu gelişmeler arasındadır. Sağlık sisteminin parçası olan her personelin, eğitimlerine devam etmesi günceli yakalamak için önemli bir yöntemdir. Hastaneler tarafından veya şirketler tarafından verilen tamamlayıcı eğitimler ile bu sağlanabilir. Kişilerin ve sistemlerin güncel olması hem hastaların sağlığı ve güvenliği için hem de sağlık kurumlarının sağladığı hizmete erişim ve hizmetin kalitesi açısından oldukça önemlidir.

Kaynakça

[1] Ş. Aslan, “ENDÜSTRİ 4.0 GELİŞİM SÜRECİ VE SAĞLIKTA DİJİTAL DÖNÜŞÜM DEVELOPMENT PROCESS OF THE INDUSTRY 4.0 AND DIGITAL TRANSFORMATION IN HEALTH,” 2019, doi: 10.21733/ibad.584464.

[2] C. Öztürk et al., “Sağlığın Geliştirilmesi ve Sağlık İletişimi: Sağlık Kurumlarının Sosyal Medya Mecra Kullanımının İncelenmesi Health Improvement and Health Communıcatıon: Of Socıal Medıa Medıcıne Use of Health Instıtutıons,” Modern Leisure Studies, vol. 2, no. 1, pp. 33–56, 2020, Accessed: Feb. 15, 2022. [Online]. Available: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1174094.

[3] G. Bayın, G. Yeşilaydın, and O. Özkan, “BULUT BİLİŞİMİN SAĞLIK HİZMETLERİNDE KULLANIMI.” Accessed: Feb. 15, 2022. [Online]. Available: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/265400.

[4] Riek, L. D. (2017). Healthcare robotics. Communications of the ACM, 60(11), 68–78. doi:10.1145/3127874 

[5] H. Dodziuk, “Applications of 3D printing in healthcare,” Polish Journal of Cardio-Thoracic Surgery, vol. 13, no. 3, pp. 283–293, 2016, doi: 10.5114/kitp.2016.62625.

2560 1706 Author